Van Eğitim ve Araştırma Hastanesi Genel Cerrahi Kliniği bünyesinde hizmet veren Yanık Merkezi, Van başta olmak üzere çevre illerden ve sınır hattından getirilen ağır donma vakalarının tedavisini üstleniyor. Yaklaşık 20 yıldır hizmet veren merkez, 3-4 milyonluk geniş bir nüfusa sağlık hizmeti sunuyor.

SINIR HATTINDAKİ ZORLU YOLCULUKLAR VAKALARI AĞIRLAŞTIRIYOR

Van ve çevresinde özellikle kış aylarında görülen donma vakalarında, dağlık sınır güzergâhlarında uzun süre soğuğa maruz kalan düzensiz göçmenlerin önemli bir yer tuttuğu belirtiliyor. Soğuk havaya yetersiz koruyucu kıyafetlerle maruz kalmanın yanı sıra açlık, susuzluk ve yorgunluk gibi faktörler de yaralanmaların şiddetini artırıyor. Sağlık kuruluşlarına geç ulaşılması ise oluşan doku hasarının ilerlemesine ve bazı vakalarda uzuv kaybına kadar varan sonuçlara yol açabiliyor.

TEDAVİ SÜRECİ UZUN VE TİTİZ TAKİP GEREKTİRİYOR

Yanık Merkezi’nde tedavi edilen donma hastaları, yaralanmanın derecesine göre uzun süre takip ediliyor. Pansuman ve medikal tedavinin yanı sıra gerekli hastalarda cerrahi müdahaleler uygulanırken, amaç doku kaybını ve mümkün olduğunca uzuv kaybını önlemek. Donma yaralanmalarının tedavisi, Genel Cerrahi Kliniği bünyesinde Dr. Ali Rıza Karayıl’ın sorumluluğu ve denetiminde yürütülüyor. Klinik Şefi Prof. Dr. Sebahattin Çelik, merkezde elde edilen deneyimin yalnızca hastaların tedavisinde değil, bilimsel çalışmalarda da değerlendirildiğini belirterek, sağlık hizmeti sunarken elde ettikleri tecrübeleri bilim dünyasına aktarmaya çalıştıklarını söyledi.

VAN’DAKİ VAKALAR İKİ ULUSLARARASI YAYINA KONU OLDU

Van Yanık Merkezi’nin donma yaralanmaları konusunda yıllar içerisinde elde ettiği deneyim, iki ayrı uluslararası bilimsel yayına yansıdı. Prof. Dr. Sebahattin Çelik, Servet Elçin Alpat, Selin Bulut ve Hakan Köksal tarafından hazırlanan “Frostbite—From Turkish Eastern Border as a Consequence of Irregular Migration” başlıklı çalışma, 2022 yılında Eastern Journal of Medicine dergisinde yayımlandı.

Çalışmada, 2020 yılında yalnızca bir aylık süreçte Van Yanık Merkezi’ne başvuran 38 düzensiz göçmenin donma yaralanmaları incelendi. Hastaların yaklaşık yüzde 74’ünde ileri derecede donma tespit edildi.

128 HASTA İNCELENDİ, 54 HASTADA UZUV KAYBI YAŞANDI

Merkezde gerçekleştirilen bir diğer araştırmada ise 2020-2025 yılları arasında tedavi edilen 128 donma hastasının verileri değerlendirildi. Dr. İbrahim Doğan’ın ilk isim olduğu ve Scandinavian Journal of Trauma, Resuscitation and Emergency Medicine dergisinde yayımlanan “Early Clinical Predictors of Amputation in Frostbite: Injury Depth and Extent for Admission Risk Stratification” başlıklı çalışmada, hastaların yüzde 98,4’ünün yabancı uyruklu olduğu belirlendi. Araştırmada 54 hastada amputasyon gerektiği tespit edilirken, donmanın derinliği ile etkilenen vücut yüzey alanının, amputasyon riskini öngörmede en önemli iki klinik gösterge olduğu ortaya konuldu.

Van Eğitim ve Araştırma Hastanesi Yanık Merkezi’nde tedavi edilen vakalar üzerinden yapılan bilimsel çalışmalar, kentin coğrafi konumu ve sert kış koşullarının yanı sıra sınır hattındaki düzensiz göç hareketlerinin de donma yaralanmaları açısından önemli bir sağlık yükü oluşturduğunu ortaya koyuyor.